درمان ناباروری با هیستروسکوپی یک تکنیک پزشکی است که این امکان را برای پزشکان فراهم میکند که داخل رحم را به شکل دقیق بررسی و مشکلات احتمالی را شناسایی و درمان کنند. این روش درمانی علاوه بر اینکه به تشخیص و درمان مشکلات رحم از جمله انسداد لولههای فالوپ، رفع فیبرومها و پولیپها کمک میکند تاثیر قابل توجهی در افزایش شانس بارداری دارد. همانطور که میدانید یکی از مشکلات شایع در میان بسیاری از زوجها، ناباروری است که تاثیر منفی بر زندگی و روابط آنها میگذارد. بنابراین برای درمان این مشکل راه حلهای مختلفی ارائه شده است که هیستروسکوپی یکی از کاربردیترین آنها است. در ادامه بیشتر راجع به درمان ناباروری با هیستروسکوپی صحبت خواهیم کرد.
تاثیر هیستروسکوپی در درمان ناباروری
تاثیر هیستروسکوپی در درمان ناباروری بسیار است. پزشکان قبل از اینکه با روشهای IVF یا lUI به درمان ناباروری بپردازند از این روش استفاده میکنند. در واقع هیستروسکوپی یک روش تشخیصی است که کمک میکند تا علت احتمالی ناباروری که به اختلالات داخل رحمی مربوط میشود، شناسایی شده و اقدامات لازم برای درمان صورت بگیرد. بر اساس تحقیقات و آمارها، وجود پولیپ در رحم یکی از اصلیترین دلایل ناباروری در خانمها است که هیستروسکوپی با برداشتن پولیپ، شانس بارداری را افزایش میدهد. علاوه بر آن، هیستروسکوپی با درمان چسبندگیهای داخلی دیواره رحم که سبب سقط مکرر میشود، شانس باروری را افزایش میدهد.
زمان انجام هیستروسکوپی برای درمان ناباروری
بهترین زمان انجام هیستروسکوپی برای درمان ناباروری معمولاً ۱ تا ۵ روز بعد از پاک شدن و اتمام دوره قاعدگی است. در این زمان لایه داخل رحم یا همان آندومتر کاملا نازک است. بنابراین جراح میتواند دید بهتری از داخل رحم و مشکلات موجود داشته باشد و تشخیص بهتر و دقیقتری دهد. اما گاهی بر اساس نظر پزشک، قبل از انجام تحریک تخمدانی، حین انجام تحریک تخمدانی یا حتی در حین قاعدگی، به منظور ایجاد خراش آندومتر و رفع مشکلات موجود، هیستروسکوپی انجام میشود. اما همانطور که پیشتر اشاره شد هفته اول بعد از قاعدگی معمولاً طلاییترین زمان برای انجام هیستروسکوپی محسوب میشود. البته در خانمهای یائسه نیز از این روش برای تعیین علت خونریزی یا لکه بینیهای بدون دلیل، کمک میگیرند.
بیشتر بخوانید: میکرواینجکشن
خطرات درمان ناباروری با هیستروسکوپی
درمان ناباروری با هیستروسکوپی اگرچه یک روش بسیار موثر و کاربردی است اما در معدود مواردی عوارض و مشکلاتی را برای افراد ایجاد میکند. به طور مثال سوراخ شدن رحم یکی از خطرات ناشی از درمان ناباروری با این روش است. اما معمولاً سوراخ ایجاد شده به مرور زمان ترمیم میشود و به جراحی ترمیمی نیازی ندارد. همچنین محلولی که برای باز کردن رحم در این روش استفاده میشود اختلالات تنفسی، اختلالات انعقادی، واکنشهای آلرژیک و کاهش حرارت بدن را در پی دارد. از دیگر خطرات هیستروسکوپی برای درمان ناباروری میتوانیم به آسیب رساندن به اندامهای داخلی شکم و خونریزی اشاره کنیم که البته بسیار نادر است اما غیر ممکن نیست. افرادی که تحت این جراحی قرار میگیرند به مدت چند روز ترشح واژینال و درد را تجربه میکنند و به مدت ۱ تا ۲ روز برای انجام فعالیتهای روزمره و عادی خود دچار مشکل و ناتوانی میشوند. این موضوع نیز چندان جای نگرانی ندارد و با استراحت برطرف میشود. در صورتی که هیستروسکوپی با بیحسی منطقهای یا با بیهوشی عمومی انجام شود، فرد تا چند ساعت بعد از جراحی دچار بیحسی و بیحالی میشود و ۱ تا ۲ روز خونریزی خفیف واژینال یا گرفتگی در بدن را تجربه میکند. همچنین در صورتی که در طول هیستروسکوپی از گاز استفاده شود، احساس درد در شانه، احساس ضعف و بیماری موضوع عادی است. در صورتی که این وضعیت با درد شدید شکم، تب، خونریزی یا ترشح شدید واژن ادامه پیدا کند باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کرد.
به طور کلی از خطرات احتمالی این روش درمانی میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
• عفونت
• خونریزی شدید
• اسکار داخلی رحم
• آسیب به دهانه رحم، رحم، روده یا مثانه
• خطرات همراه با بیحسی
• واکنش به مادهای که برای انبساط رحم مورد استفاده قرار میگیرد.
بیشتر بخوایند: درمان ناباروری با جراحی
مزایای هیستروسکوپی در درمان ناباروری
مزایای هیستروسکوپی در درمان ناباروری نسبت به سایر روشهای تهاجمی بسیار بیشتر است. برخی از مزایای این روش درمانی به شرح زیر است.
- کوتاه بودن مدت زمان بستری: در این نوع روش درمانی بیمار نیار به بستری طولانی مدت در بیماراستان ندارد.
- تشخیص دقیق مشکلات داخل رحمی: هیستروسکوپی به پزشکان امکان میدهد تا به طور مستقیم داخل رحم را مشاهده و ارزیابی کنند و مشکلاتی مانند پولیپها، فیبروئیدها، چسبندگیها و ناهنجاریهای ساختاری را شناسایی کنند.
- جلوگیری احتمالی از جراحی: در صورتی که مشکلاتی در حین هیستروسکوپی شناسایی شود، معمولاً میتوان آنها را در همان جلسه درمان کرد. این امر نیاز به جراحیهای متعدد را کاهش میدهد.
- بهبود شانس بارداری: با رفع مشکلات داخل رحمی مانند پولیپها و فیبروئیدها، محیط داخلی رحم بهبود یافته و شانس بارداری افزایش پیدا میکند.
- کاهش زمان بهبود: هیستروسکوپی یک روش کمتهاجمی است که نیاز به برش بزرگ ندارد و معمولاً با دوره بهبودی کوتاه و درد کمتر همراه است.
- ایمنی بیشتر: در مقایسه با جراحیهای باز و تهاجمی، هیستروسکوپی خطرات کمتری دارد و معمولاً با عوارض کمتری همراه است.
- تشخیص و رفع مشکلات ایمپلنتاسیون: مشکلاتی مانند سندرم آشرمن (چسبندگیهای داخل رحمی) میتوانند مانع از ایمپلنتاسیون موفقیتآمیز جنین شوند. هیستروسکوپی میتواند این مشکلات را تشخیص داده و درمان کند.
- افزایش اطلاعات برای برنامهریزی درمانی: نتایج هیستروسکوپی میتواند به پزشکان اطلاعات دقیقی درباره وضعیت رحم بدهد که میتواند برای برنامهریزی درمانهای بعدی مانند IVF (لقاح مصنوعی) بسیار مفید باشد.
- نیاز کمتر به داروهای مسکن: در این روش تشخیصی و درمانی فرد نیاز کمتری به داروی های مسکن دارد.
میزان موفقیت هیستروسکوپی در درمان ناباروری
میزان موفقیت در درمان ناباروری با هیستروسکوپی به عوامل مختلفی بستگی دارد که در ادامه با آنها اشاره خواهیم کرد.
نوع مشکل رحمی
همانطور که گفتیم پولیپها و فیبرومهای داخل رحم یکی از علل نازایی هستند که برداشتن آنها به روش هیستروسکوپی، شانس بارداری را بهبود میبخشد. همچنین چسبندگیهای داخل رحم که سبب سقط جنین میشوند با روش هیستروسکوپی درمان شده و این موضوع به بازگرداندن شرایط مطلوب در رحم و افزایش شانس بارداری کمک میکند.
وضعیت عمومی سلامت و باروری
سلامت عمومی بیمار و عدم وجود سایر مشکلات مانند مشکلات تخمک گذاری، کیفیت تخمک یا سلامت اسپرم در تعیین شانس بارداری بعد از هیستروسکوپی تاثیر میگذارد. از طرفی سن خانمها نیز از دیگر عوامل موثر بر افزایش شانس بارداری بعد از هیستروسکوپی است. با توجه به اینکه افزایش سن سبب کاهش کیفیت تخمدانها میشود، اگر هیستروسکوپی در سنین بالا انجام شود قطعاً شانس بارداری پایینتر و کمتر است.
تجربه پزشک و کیفیت عمل
از دیگر عوامل تاثیرگذار بر میزان موفقیت درمان ناباروری با هیستروسکوپی میتوانیم به میزان تجربه پزشک و میزان کیفیت عمل اشاره کنیم. اگر این جراحی توسط یک پزشک حاذق و با تجربه انجام شود؛ با تشخیص دقیقتر و انجام درمان موثر، مشکلات رحمی به بهترین شکل ممکن برطرف میشوند و در نهایت شانس بارداری به طور قابل توجهی افزایش پیدا میکند.
نتیجه گیری
هیستروسکوپی یک روش درمانی و تشخیصی فوقالعاده کاربردی و بسیار موثر، در درمان مشکلات ناباروری است. این روش با بهبود شرایط رحم و حذف مشکلات آن به افزایش شانس بارداری کمک میکند. هیستروسکوپی معمولاً یک هفته بعد از اتمام دوره قاعدگی انجام میشود و با بررسی شرایط رحم و رفع مشکلاتی مانند فیبروم، پولیپ رحمی، ناهنجاریهای مادرزادی و… باعث بهبود وضعیت رحم و ایجاد شرایط مطلوب برای بارداری میشود.