انتقال جنین چیست و چگونه انجام می‌شود؟

انتقال جنین با روش‌های مختلف و توسط پزشک متخصص ناباروری انجام می‌شود. انتقال جنین یا کاشت جنین یکی از مراحل  درمان ناباروری است که طی آن جنین‌ها به قصد ایجاد بارداری در رحم زن قرار خواهد گرفت. انتقال جنین به دو صورت جنین فریز شده یا جنین تازه انجام می‌شود انتقال جنین نیازمند طی برخی مراحل اولیه است که در این مقاله به تشریح کامل این فرایند می‌پردازیم.

انتقال جنین چیست؟

انتقال جنین، یک فرآیند پزشکی است که در آن جنین به رحم زنانی که نیاز به این فرآیند برای بارور شدن دارند، منتقل می‌شود. این فرآیند برای زوج‌هایی که به دلایل مختلف از طریق روش‌های طبیعی نتوانسته‌اند بچه دار شوند، موجب فراهم شدن فرصت بارداری با استفاده از جنین‌هایی که پیش‌تر ذخیره شده‌اند، می‌شود.

انواع روش‌های انتقال جنین

انتقال جنین یک فرایند مهم در درمان ناباروری است که به دو روش اصلی انجام می‌شود: انتقال جنین تازه و انتقال جنین فریز شده (یخ‌زدایی شده). هر یک از این روش‌ها دارای مراحل و شرایط خاص خود هستند که در ادامه توضیح داده می‌شود:

انتقال جنین تازه

در این روش، جنین‌های تازه تشکیل شده در فرآیند لقاح آزمایشگاهی (IVF) بلافاصله پس از رشد کافی (معمولاً بین ۳ تا ۵ روز پس از لقاح) به رحم زن منتقل می‌شوند. مراحل این فرآیند شامل:

• تحریک تخمدان‌ها: برای تولید تعداد بیشتری تخمک از داروهای هورمونی استفاده می‌شود.
• برداشت تخمک‌ها: تخمک‌ها از تخمدان‌ها جمع‌آوری می‌شوند.
• لقاح و کشت جنین: تخمک‌ها با اسپرم‌ها ترکیب شده و جنین‌ها در شرایط آزمایشگاهی رشد می‌کنند.
• انتقال جنین: جنین‌های سالم به رحم زن منتقل می‌شوند.

انتقال جنین فریز شده (یخ‌زدایی شده)

طی این روش جنین‌هایی که پیش‌تر توسط فرایند فریز (یخ‌زدایی) ذخیره شده‌اند، با استفاده از فرآیندی به نام یخ زدایی به دما و شرایط نرمال برمی‌گردند و سپس به رحم زنانی که برای درمان ناباروری به کمک فناوری تولید مثل نیاز دارند، منتقل می‌شوند. این فرآیند به زوج‌هایی که از طریق روش‌های طبیعی نتوانسته‌اند بچه داشته باشند، اجازه می‌دهد تا به شانس بارداری با استفاده از جنین‌هایی که پیش‌تر ذخیره شده‌اند، دست یابند.

 مراحل این فرآیند شامل:

• فریز کردن جنین: جنین‌های سالم که در فرآیند IVF تولید شده‌اند، در دمای بسیار پایین فریز می‌شوند.
• یخ‌زدایی جنین: جنین‌ها به آرامی به دمای طبیعی بازگردانده می‌شوند.
• آماده‌سازی رحم: رحم زن با استفاده از داروهای هورمونی برای پذیرش جنین آماده می‌شود.
• انتقال جنین: جنین‌های یخ‌زدایی شده به رحم زن منتقل می‌شوند.

سایر روش‌های انتقال جنین

انتقال جنین بلاستوسیست: در این روش، جنین‌ها پس از لقاح تخمک و اسپرم در آزمایشگاه به مدت پنج تا شش روز در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی رشد می‌کنندتا به مرحله بلاستوسیست برسند. جنین‌هایی که به این مرحله رسیده‌اند، بررسی شده و سالم‌ترین آن‌ها برای انتقال انتخاب می‌شوند. سپس جنین‌های انتخاب شده با استفاده از یک کاتتر کوچک به داخل رحم منتقل می‌شوند.

 این روش به دلیل امکان انتخاب بهتر جنین‌های با کیفیت بالاتر، شانس بارداری موفق را افزایش می‌دهد.

ﻫﭽﯿﻨﮓ ﮐﻤﮑﯽ(Assisted Hatching): در فرآیند طبیعی، جنین باید از پوسته‌ی محافظتی خود (زونای پلوسیدا) خارج شود تا بتواند به دیواره رحم متصل شده و لانه‌گزینی کند. در برخی موارد، این پوسته ممکن است سخت یا ضخیم باشد که مانع از این می‌شود که جنین به راحتی از آن خارج شود. هچینگ کمکی با ایجاد یک برش کوچک یا نازک کردن این پوسته به جنین کمک می‌کند تا بتواند راحت‌تر از آن خارج شود و به رحم متصل شود.  این روش به ویژه برای زنانی که چندین بار در IVF ناموفق بوده‌اند یا سن بالایی دارند، توصیه می‌شود.

تعداد جنین‌های انتقالی

تعداد جنین‌هایی که در فرآیند انتقال جنین منتقل می‌شوند، به عوامل مختلفی بستگی دارد و ممکن است بسته به شرایط فردی هر بیمار و توصیه پزشک متفاوت باشد. عواملی که تعداد جنین‌های انتقالی را تعیین می کنند شامل: سن زن، کیفیت جنین، تعداد تلاش‌های ناموفق قبلی، سیاست‌های مرکز درمانی، ترجیح بیمار است. به طور کلی، در بسیاری از موارد، برای زنان زیر 35 سال معمولاً یک یا دو جنین منتقل می‌شود. برای زنان بالای 35 سال ممکن است تعداد بیشتری جنین منتقل شود، اما همچنان سعی می‌شود تا خطرات بارداری چندقلویی به حداقل برسد.

در نهایت، تصمیم نهایی در مورد تعداد جنین‌های منتقل‌شده بر اساس مشاوره دقیق بین بیمار و پزشک و با در نظر گرفتن تمامی جوانب اتخاذ می‌شود.

میزان موفقیت در انتقال جنین

میزان موفقیت در انتقال جنین به عوامل مختلفی از جمله سن زن، کیفیت جنین، سلامت رحم، تعداد جنین‌های منتقل شده، تجربه و تخصص مرکز درمانی، سبک زندگی و سلامت عمومی بستگی دارد که می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. به طور متوسط، میزان موفقیت در انتقال جنین برای زنان زیر 35 سال حدود 40-50 درصد در هر دوره است. این میزان برای زنان بین 35 تا 37 سال به حدود 35-40 درصد و برای زنان بین 38 تا 40 سال به حدود 20-25 درصد کاهش پیدا می‌کند. برای زنان بالای 40 سال، این میزان به طور قابل توجهی کاهش یافته و به حدود 10-15 درصد می‌رسد.

این ارقام می‌توانند بر اساس شرایط فردی و مراکز درمانی متفاوت باشند، بنابراین مشاوره با پزشک متخصص و بررسی دقیق شرایط فردی بسیار مهم است.

آمادگی پیش از انتقال جنین

آمادگی‌های پیش از انتقال جنین نقش مهمی در افزایش شانس و موفقیت بارداری دارند. در ادامه به برخی از این اقدامات و آمادگی‌های لازم پیش از انتقال جنین اشاره خواهد شد:

انجام آزمایش‌های خون و بررسی هورمون‌ها.

سونوگرافی برای بررسی وضعیت رحم و تخمدان‌ها.

انجام تست‌های لازم برای اطمینان از عدم وجود عفونت یا بیماری‌های مقاربتی.

مصرف داروهای تجویز شده

مدیریت استرس و آرامش روانی

مصرف مواد غذایی مغذی و سالم، شامل میوه‌ها، سبزیجات، پروتئین‌ها و مواد معدنی.

اجتناب از مصرف غذاهای فرآوری شده، نوشیدنی‌های الکلی، کافئین بیش از حد و مواد مخدر.

اطمینان از حضور در مرکز درمانی در زمان مقرر.

همراه داشتن مدارک پزشکی و شناسنامه.

توجه به استراحت کافی و خواب مناسب شب قبل از انتقال جنین.

داشتن لباس راحت و مناسب برای روز انتقال.

نیازی به ناشتا بودن در روز انتقال نیست.

حمام یا دوش گرفتن در شب قبل از انتقال جنین.

نیمه پر بودن مثانه‌ی  هنگام انتقال جنین.

سوالات متداول انتقال جنین

نتیجه گیری

انتقال جنین یکی از مهم‌ترین مراحل در فرایند درمان ناباروری است که به دو روش اصلی تازه و فریز شده انجام می‌شود. انتخاب روش مناسب بستگی به شرایط خاص هر زوج و توصیه‌های پزشک متخصص دارد. هر کدام از این روش‌ها دارای مزایا و معایب خاص خود هستند که باید به دقت بررسی شوند تا بهترین شانس برای بارداری موفق فراهم شود.